Doorgaan naar hoofdcontent

Klussende kleuters & onverwachte leerkansen - Marieke Holvoet

Kinderen opvoeden en kinderen in ontwikkeling brengen, het lijkt soms al moeilijk genoeg, zonder al die praktische klusjes die er dagelijks bijkomen om het geheel draaiende te houden. Vaak zien we dat als een last, een opgave die er nog maar eens bijkomt. En toch zijn het net deze klusjes, deze routinemomenten die heel wat mogelijkheden met zich meebrengen. 
Leren en ontwikkelen kan immers altijd, ook thuis, ook zonder ellenlange voorbereidingen of een tripje naar de speelgoedwinkel. Zolang we voldoende AANDACHT besteden aan wat er gebeurt. Twee vliegen in één klap dus. Onze routinematige klusjes verder uitvoeren, mét aandacht voor de leer- en ontwikkelkansen die ze met zich meebrengen voor kinderen. 
Je kan het je zo al indenken, net wanneer jij had gedacht om de vloer eens te vegen komt je kleuter rond  je benen hangen. Op dat moment is het enkel dát wat hij nog wil. Geen tekeningen meer maken, niet meer met de poppenwagen spelen. Zelfs de tablet kan hem niet bekoren op dat moment. Enkel meedoen met jou, samen de vloer vegen.

Klussen als leerkans 

Laat dat nu net een klusje zijn waarbij er een zekere bewustmaking rond hygiëne en netheid gebeurt. Je kan je kleuter natuurlijk een kleine borstel in de hand drukken om te vegen, maar een kleuter wil ‘the real deal’. Die wil het ook écht doen. Met een gewone, grote veegborstel, en dan nog liefst die van jou. Een borstel waarbij hij voelt dat ‘controle houden over die lange steel’ echt niet zo gemakkelijk is, maar waarbij hij het gevoel heeft dat hij er nét als de volwassenen mee aan de slag kan gaan. Toch een tip: laat je kleuter best eerst vegen op plaatsen waar je breekbare spullen niet in gevaar zijn! Zo kan hij oefenen op zijn motorische vaardigheden. 
Deze relatief complexe vaardigheid is een perfect oefenmoment voor zijn tweehandigheid: één hand hoger aan de steel, de andere meer onderaan. Bewegen terwijl de borstel de grond blijft raken en de steel net niets mag raken. 
Er zijn echter nog meer uitdagingen bij het vegen van de vloer! Wordt ie ook echt properder van de ‘veegvaardigheden’ van je kleuter, of veegt hij gewoon wat in het wilde weg? Nu wordt het een kwestie van ook een richting en een doel aan te geven. “Veeg alle stof naar de deur.”  of  “Alle vuil mag onder die ene stoel.” Het is vooral belangrijk dat je kleuter tijdens het vegen stilaan meer rekening houdt met aangegeven plaatsaanduidingen. Jawel, alweer een ontwikkelingsdoel dat onder de aandacht wordt gebracht.
Bewonder nadien ook het opgeveegde vuil. Hoeveel kreeg je kleine rakker op het blik? Wanneer je twee zo’n kapoenen hebt, kan je hun verzamelde vuil zelfs vergelijken. Doe het in doorzichtige afsluitbare zakjes en laat hen dit bekijken en beschrijven wat ze zien. Je betrekt er ineens ook wiskundige initiatie bij en voila, een nieuw leermoment ontstaat. ‘Wie heeft meer opgeveegd?’ ‘Wiens zakje weegt het zwaarst?’ Intussen zijn de kinderen bezig met waarnemen en leren ze strategieën om te meten en te vergelijken. De weegschaal gebruiken, de zakjes tegen elkaar houden, voelen,… Kleuters vinden het heerlijk om al die dingen te bespreken, ten minste, als ze lijken op de kleuters waar ik al die jaren voor heb mogen zorgen! (Jawel, ook hun drolletje in de pot wordt graag beschreven.)

Klussen 2.0

Zijn er nog extra uitdagingen die je hen kan geven? Natuurlijk wel. Kunnen ze ook het stof onder de kast vandaan krijgen? Krijgen ze hun zakje vol op zoek naar méér stof? En wat met het speelgoed dat onder de zetel is beland? Hoe krijgen ze dat er onderuit? Dat is pas probleemoplossend denken, vanuit echte situaties, in je eigen woonkamer. 

Op motorisch vlak kan je de uitdaging aanpassen aan de ontwikkeling van je kind. Wie veegt met de handborstel? Wie kan de trap al vegen? Wie is specialist in het schoonvegen van kleine vlakken met een penseel? Denk maar aan het toetsenbord van de computer, de collectie miniatuurauto's van papa of de reeks Afrikaanse beeldjes op de vensterbank. Dit kan zeker tellen als een oefening op fijne motoriek en pengreep. Heb je een kleuter die zich eerder aangesproken voelt door techniek? Geef hem dan zeker de kans om met de stofzuiger te worstelen (want dat zal het in eerste instantie zijn). Hoe beweeg ik met de stofzuiger en die vervelende flexibele buis tussen de tafel en de kast? Hoe geraak ik met de zuigslang toch achter de kattenbak zonder deze per ongeluk leeg te zuigen?


Natuurlijk zal je kleuter niet plots het hele huis stofvrij krijgen. Zijn taakspanning is immers nog beperkt. Het voordeel is echter wél dat je kleuter op een pedagogische manier bezig is geweest met een huishoudelijke taak. 

Samen genieten van het resultaat

Beloon jezelf en je kleuter na afloop met een tasje thee en een sapje waarbij je elkaars werk bewondert. Waarom hebben we de vloer geveegd? Is de vloer nu echt schoon? Poetsen is ook goed kijken…is ons dat gelukt of keken we over de kruimels in de kleine hoeken? Keek je kleuter naar details of nam het motorische alle aandacht in beslag? 
Je zal de eerste keer hééél lang doen over het vegen van je woonkamer (zie je het nog zitten? ;)), maar besef dat je vanaf dat moment een vaste huishoudhulp in de buurt hebt die het gaandeweg zonder jou zal kunnen. Meer nog,  na het vegen, kan het snijden van fruit aan bod komen, het legen van de vuilnisbak en de afwas. 
Bij dergelijke routinematige activiteiten komen heel wat leerkansen aan bod. Toch wanneer we ze als dusdanig willen zien en aangrijpen. Het enige waar wij op moeten letten is tijd maken en ruimte geven aan de kleuter om het zelf te doen. Wanneer we dat doen kunnen er onverwachte en prachtige leersituaties opduiken. 
Ook zin om meteen met je eigen kleuters thuis uit te proberen? Het is er de geschikte periode voor! En voor alle kleuterjuffen en -meesters: iets om zeker uit te proberen en te integreren  in je klaswerking. Ik wens je alvast veel plezier en ook wel wat moed! 

Marieke

Reacties

Populaire posts van deze blog

Hoera, mijn kind verveelt zich! - Els Menu & Greet Herssens

We worden vandaag overstelpt met honderden leuke ideeën waarmee je je kinderen aan het spelen kan zetten. Langs verschillende kanalen worden kinderen dagelijks uitgedaagd om een filmpje te maken, een spel te spelen, een opdracht te vervullen, … kortom zich zinvol bezig te houden. Zolang ze zich maar niet vervelen. Maar het ‘spannende’ van het sluiten van de scholen is er stilaan afgeraakt, het enthousiasme voor als deze uitdagingen raakt bekoeld.  

Als kinderen het gevoel hebben dat ze zich vervelen grijpen ze heel snel naar hun gsm, hun tablet, de computer of nestelen ze zich voor de televisie. Een andere optie is zeuren: ‘ik verveel mij…’, en vervolgens hopen dat iemand anders met een voorstel aankomt. Het is eigenlijk helemaal niet zo vreemd dat onze kinderen zich in deze coronatijd vervelen. Velen van hen hebben het hele jaar door een drukke agenda die dag in dag uit volgeboekt staat. Op school krijgen ze de ene taak na de andere en alle vrije tijd wordt ingenomen door sport, hobby…

Thuis met kleuters in tijden van Corona - Evelien Krijn

Het hele land ligt plat ten gevolge van het coronavirus. De maatregelen zijn ongezien: alles is dicht, scholen bieden enkel noodopvang, ouders werken waar mogelijk van thuis. En zo zitten we opeens drie weken voor de paasvakantie allemaal samen thuis!

Geen extra vakantie, zoveel is duidelijk! Werkbundels werden uitgedeeld, mails met opdrachten verstuurd, onlineplatformen worden ingezet… Maar wat nu met onze kleuters?

Structuur bieden
In de kleuterklas heeft een dag een duidelijke opbouw en een duidelijke structuur. Deze wordt visueel gemaakt aan de hand van een daglijn, zodat kleuters vat krijgen op de dagstructuur. Ook thuis is het zinvol om de dag te structuren en visueel te maken. Vele ideetjes kan je online vinden via Google of Pinterest.
In dit artikel van UCLLkrijg je het advies om de tijd op te splitsen in alleen-tijd en samen-tijd. Wat houdt dat nu precies in?




Alleen-tijd Hoe lang de alleen-tijd kan duren hangt af van je kleuter. Dan gaat het niet alleen om de leeftijd, maar ook h…

Help, hoe motiveer ik mijn leerlingen?! - Nele Van Oosten

Als motiveren niet vanzelf gaat, Beginnen we beter bij het begin, Coronatijden of niet.

Na drie weken afstandsleren zit ik hier met een licht hoera gevoel. Oef, we hebben het gehaald. En toch ook wel: oei, wat zal het na de paasvakantie worden? Intussen weten we dat - als de scholen dichtblijven - er ook  nieuwe leerstof op het programma zal staan. Mij deed het even sidderen, net een beetje m’n draai gevonden en alweer een nieuw appèl: nieuwe leerstof aanbieden én je leerlingen gemotiveerd houden.  Hoe werkt motivatie voor leerlingen dan? Motivatie kent drie componenten en ze zijn universeel: ze gelden dus even goed voor ons als volwassenen. Als we nog een poosje doorgaan, dan is dit abc wellicht een mooie leidraad. 

Uit wat thuis werkt (2 lagereschoolkinderen  en 1 tiener in het secundair) en uit mijn job als onderwijscoach bundelde ik een aantal suggesties.  Bekijk het als een menu, eet niet alles van de kaart,  maar selecteer wat nu het best zou smaken, waar je nu zin in hebt of wat j…