Doorgaan naar hoofdcontent

Klussende kleuters & onverwachte leerkansen - Marieke Holvoet

Kinderen opvoeden en kinderen in ontwikkeling brengen, het lijkt soms al moeilijk genoeg, zonder al die praktische klusjes die er dagelijks bijkomen om het geheel draaiende te houden. Vaak zien we dat als een last, een opgave die er nog maar eens bijkomt. En toch zijn het net deze klusjes, deze routinemomenten die heel wat mogelijkheden met zich meebrengen. 
Leren en ontwikkelen kan immers altijd, ook thuis, ook zonder ellenlange voorbereidingen of een tripje naar de speelgoedwinkel. Zolang we voldoende AANDACHT besteden aan wat er gebeurt. Twee vliegen in één klap dus. Onze routinematige klusjes verder uitvoeren, mét aandacht voor de leer- en ontwikkelkansen die ze met zich meebrengen voor kinderen. 
Je kan het je zo al indenken, net wanneer jij had gedacht om de vloer eens te vegen komt je kleuter rond  je benen hangen. Op dat moment is het enkel dát wat hij nog wil. Geen tekeningen meer maken, niet meer met de poppenwagen spelen. Zelfs de tablet kan hem niet bekoren op dat moment. Enkel meedoen met jou, samen de vloer vegen.

Klussen als leerkans 

Laat dat nu net een klusje zijn waarbij er een zekere bewustmaking rond hygiëne en netheid gebeurt. Je kan je kleuter natuurlijk een kleine borstel in de hand drukken om te vegen, maar een kleuter wil ‘the real deal’. Die wil het ook écht doen. Met een gewone, grote veegborstel, en dan nog liefst die van jou. Een borstel waarbij hij voelt dat ‘controle houden over die lange steel’ echt niet zo gemakkelijk is, maar waarbij hij het gevoel heeft dat hij er nét als de volwassenen mee aan de slag kan gaan. Toch een tip: laat je kleuter best eerst vegen op plaatsen waar je breekbare spullen niet in gevaar zijn! Zo kan hij oefenen op zijn motorische vaardigheden. 
Deze relatief complexe vaardigheid is een perfect oefenmoment voor zijn tweehandigheid: één hand hoger aan de steel, de andere meer onderaan. Bewegen terwijl de borstel de grond blijft raken en de steel net niets mag raken. 
Er zijn echter nog meer uitdagingen bij het vegen van de vloer! Wordt ie ook echt properder van de ‘veegvaardigheden’ van je kleuter, of veegt hij gewoon wat in het wilde weg? Nu wordt het een kwestie van ook een richting en een doel aan te geven. “Veeg alle stof naar de deur.”  of  “Alle vuil mag onder die ene stoel.” Het is vooral belangrijk dat je kleuter tijdens het vegen stilaan meer rekening houdt met aangegeven plaatsaanduidingen. Jawel, alweer een ontwikkelingsdoel dat onder de aandacht wordt gebracht.
Bewonder nadien ook het opgeveegde vuil. Hoeveel kreeg je kleine rakker op het blik? Wanneer je twee zo’n kapoenen hebt, kan je hun verzamelde vuil zelfs vergelijken. Doe het in doorzichtige afsluitbare zakjes en laat hen dit bekijken en beschrijven wat ze zien. Je betrekt er ineens ook wiskundige initiatie bij en voila, een nieuw leermoment ontstaat. ‘Wie heeft meer opgeveegd?’ ‘Wiens zakje weegt het zwaarst?’ Intussen zijn de kinderen bezig met waarnemen en leren ze strategieën om te meten en te vergelijken. De weegschaal gebruiken, de zakjes tegen elkaar houden, voelen,… Kleuters vinden het heerlijk om al die dingen te bespreken, ten minste, als ze lijken op de kleuters waar ik al die jaren voor heb mogen zorgen! (Jawel, ook hun drolletje in de pot wordt graag beschreven.)

Klussen 2.0

Zijn er nog extra uitdagingen die je hen kan geven? Natuurlijk wel. Kunnen ze ook het stof onder de kast vandaan krijgen? Krijgen ze hun zakje vol op zoek naar méér stof? En wat met het speelgoed dat onder de zetel is beland? Hoe krijgen ze dat er onderuit? Dat is pas probleemoplossend denken, vanuit echte situaties, in je eigen woonkamer. 

Op motorisch vlak kan je de uitdaging aanpassen aan de ontwikkeling van je kind. Wie veegt met de handborstel? Wie kan de trap al vegen? Wie is specialist in het schoonvegen van kleine vlakken met een penseel? Denk maar aan het toetsenbord van de computer, de collectie miniatuurauto's van papa of de reeks Afrikaanse beeldjes op de vensterbank. Dit kan zeker tellen als een oefening op fijne motoriek en pengreep. Heb je een kleuter die zich eerder aangesproken voelt door techniek? Geef hem dan zeker de kans om met de stofzuiger te worstelen (want dat zal het in eerste instantie zijn). Hoe beweeg ik met de stofzuiger en die vervelende flexibele buis tussen de tafel en de kast? Hoe geraak ik met de zuigslang toch achter de kattenbak zonder deze per ongeluk leeg te zuigen?


Natuurlijk zal je kleuter niet plots het hele huis stofvrij krijgen. Zijn taakspanning is immers nog beperkt. Het voordeel is echter wél dat je kleuter op een pedagogische manier bezig is geweest met een huishoudelijke taak. 

Samen genieten van het resultaat

Beloon jezelf en je kleuter na afloop met een tasje thee en een sapje waarbij je elkaars werk bewondert. Waarom hebben we de vloer geveegd? Is de vloer nu echt schoon? Poetsen is ook goed kijken…is ons dat gelukt of keken we over de kruimels in de kleine hoeken? Keek je kleuter naar details of nam het motorische alle aandacht in beslag? 
Je zal de eerste keer hééél lang doen over het vegen van je woonkamer (zie je het nog zitten? ;)), maar besef dat je vanaf dat moment een vaste huishoudhulp in de buurt hebt die het gaandeweg zonder jou zal kunnen. Meer nog,  na het vegen, kan het snijden van fruit aan bod komen, het legen van de vuilnisbak en de afwas. 
Bij dergelijke routinematige activiteiten komen heel wat leerkansen aan bod. Toch wanneer we ze als dusdanig willen zien en aangrijpen. Het enige waar wij op moeten letten is tijd maken en ruimte geven aan de kleuter om het zelf te doen. Wanneer we dat doen kunnen er onverwachte en prachtige leersituaties opduiken. 
Ook zin om meteen met je eigen kleuters thuis uit te proberen? Het is er de geschikte periode voor! En voor alle kleuterjuffen en -meesters: iets om zeker uit te proberen en te integreren  in je klaswerking. Ik wens je alvast veel plezier en ook wel wat moed! 

Marieke

Reacties

Populaire posts van deze blog

Paniek! - Marieke Holvoet

Paniek! Mijn derde kleuter moet volgend jaar naar het eerste leerjaar. “Mijn dochter gaat volgend jaar naar het eerste leerjaar en daar zal ze niet klaar voor zijn!” Vanop 2 meter afstand hoor ik de wanhoopskreet van mijn vriendin aan. Ze schat haar ouderschapskwaliteiten heel laag in want de juf gaf reeds opdrachten mee die zij, als niet-perfecte moeder (wie is dat wel?), mooi maar vol schuldgevoel aan de kant heeft geschoven. “Ik kan het niet opbrengen…ik ben al blij als ik eens zelf kook en geen kant-en-klare maaltijd bestel.” De suggesties van de juf om letterkoekjes te bakken, samen paardjesspel te spelen en de letters uit de krant te knippen, werden voor dochterlief heimelijk verzwegen.  Veel ouders zitten in hetzelfde schuitje. En ja, hun kind maakt volgend jaar de stap naar het eerste leerjaar. “Op school leren ze zo veel.” Klopt! Maar de school is er nu even niet. Een andere context vraagt andere manieren van leren.  De schrik slaat zowel ouders als leerkrachten ui

Terug naar de opvang na corona? Da's even wennen! - Laura Van de Voorde

Hoe je de verbondenheid tussen de kinderen en de opvang kan behouden...  Vroeg of laat loopt de coronacrisis op zijn einde en komen al de kinderen terug naar de opvang. Verschillende kinderen zijn natuurlijk al een hele periode niet in de kinderopvang geweest en ook voor de medewerkers zal het weer aanpassen zijn. We zullen dus misschien niet bij ieder kind van een ‘blij weerzien’ kunnen spreken. Het is dan ook belangrijk dat kinderen tijdens hun afwezigheid de ‘feeling’ met de opvang niet volledig verliezen. Maar daarnaast zal er ook opnieuw aandacht moeten zijn voor het ‘wenproces’.  Voor de kinderen die momenteel niet naar de opvang komen, is het belangrijk dat ze op de ene of andere manier toch verbonden blijven met de opvang. Dit kan het opnieuw starten na een langere afwezigheid vergemakkelijken. Maar hoe doe je dit dan? Hieronder zet ik alvast enkele tips op een rijtje.  Nodig de ouders uit voor een ‘raam bezoekje’  Ouders die in de buurt wonen, kunnen eens kom

Mama, waarom gaan we vijf dagen naar school?! - Nele Van Oosten

Waarvan ik droom, stiekem... en nu iets minder stiekem aangezien ik het met jullie deel... Dat deze periode nu nét die springplank tot innovatie kan zijn. Alle evidenties blijken immers plots niet meer zo evident. Deze en wie weet de komende periode dwingt ons om heel nauwgezet en kritisch naar het schoolconcept in al zijn facetten te kijken. Een zestal jaar gelden botste ik als per toeval op een online reportage “Found in the forest”. Als onderzoekconcept hebben ze met ganse gemeenschap uitgezocht wat school eigenlijk is. Hoe zou school eruit zien als je de invulboeken, de leerjaren, de testen en de muren weghaalt? www.foundintheforest.com Helemaal omvergeblazen toen door de simplistische vraag en aanpak: we maken buiten school met de hele gemeenschap. Dat vraagstuk heeft me nooit meer losgelaten en is nog steeds mijn drijvende kracht in alle innovatietrajecten die ik mee mag begeleiden. Anders kijken Laat ANDERS KIJKEN nu net de eerste stap zijn die nodig is i