Doorgaan naar hoofdcontent

Verbondenheid: nu meer dan ooit - Thaila Stoffelen

In tijden van de coronacrisis worden we enorm geconfronteerd met de drang naar verbondenheid. Ieder kind, iedere volwassene heeft er immers nood aan. Ieder van ons wil zich verbonden voelen met iets of iemand. Als opvoeder, begeleider, leerkracht of ouder is het belangrijk om dit gevoel ook bij kinderen te stimuleren. Verbondenheid is immers het fundament van waaruit waardevol gedrag wordt bepaald. Willen we bijvoorbeeld werken aan ‘ongewenst’ gedrag, dan staan we voor de uitdaging om te bekijken waar de verbinding niet sterk genoeg is.

De opmerkelijke woorden van Maggie De Block (‘Blijf in uw kot. Ik meen het!’) betekenen dat we onze familie, vrienden en collega’s minder (of zelfs niet) kunnen zien. Veel mensen voelen hun verbondenheid in het gedrang komen en dat merken we! 

Creatieve verbinding
In Italië zagen we overal spandoeken met steunbetuigingen op verschillende balkons verschijnen. Daarna volgde een spontaan samenspel van muziek met de verschillende buren. De verbondenheid is haast voelbaar: buren die elkaar nooit eerder gesproken hebben, maken in tijden van crisis samen muziek. 

Ook hier zijn kinderen en volwassenen op zoek gegaan naar creatieve oplossingen om in contact te blijven met (groot)ouders zonder hen in gevaar te brengen. Allerhande tekeningen en brieven voor bewoners van woonzorgcentra zodat zij zich niet alleen zouden voelen, zijn daarvan het bewijs.  
  
Werken aan verbondenheid in de kinderopvang
Verbondenheid is géén methodiek. Je kan niet simpelweg een aantal activiteiten aanpassen en dan zeggen dat je rond verbondenheid werkt. Verbondenheid gaat verder: het is een houding. Daarom is het echt wel belangrijkrijk om jezelf af te vragen waarom je verbondenheid belangrijkrijk vindt. Wij geven je alvast enkele belangrijke tips. 

Verbondenheid met anderen: andere kinderen, opvoeders, leerkrachten, begeleiders, ouders,...

Het experiment van Harlow (de ijzerenmoederaap versus de badstofmoederaap)  leert ons dat fysiek contact cruciaal is voor de ontwikkeling van elk kind. Door aanrakingen voelen we ons geliefd en verbonden met de ander. In de kinderopvang zijn kusjes en knuffels maatschappelijk dik aanvaard. Op scholen ligt dit vaak al wat moeilijker en is dit zelfs een taboe. Uiteraard is fysiek contact niet de enige manier om je verbonden te voelen met anderen. Gelukkig maar, want in de coronacrisis mogen we elkaar helemaal niet aanraken. Maar hoe laat je dan wel je warmte, empathie en geborgenheid zien aan een jong kind? 

Onderschat non-verbale communicatie niet! Onderzoek toont aan dat we grotendeels ons lichaam gebruiken om te communiceren over hoe we ons voelen. Slechts 9% van die communicatie gaat via gesproken woorden. Lichaamstaal zie je op verschillende manieren: aankijken, (glim)lachen, naar het kind toe buigen, een open houding, op hoogte van het kind, gekke bekken trekken, knipogen, wijzen,...

Uiteraard vullen we non-verbale communicatie aan met gesproken woorden. Het horen van een vertrouwde stem kan al zorgen voor verbondenheid tussen jou en het kind. Stel oprechte vragen aan het kind en wacht op een antwoord. Bij jonge kinderen zijn we sneller geneigd om een antwoord in zijn plaats te geven omdat we denken dat een jong kind nog niet taalvaardig genoeg is. Durf stiltes te laten vallen en blijf het kind aankijken. Zelfs de jongste kinderen zijn in staat een echt gesprek te voeren! 

Erken en benoem wat een kind voelt, ziet en ervaart. Zo zijn we vaak geneigd om - wanneer een kind valt - te zeggen: ‘ach, het is niet erg. Sta maar weer recht.’. We zeggen dit met de beste bedoelingen, maar stel je voor dat jij het bent die valt. Zou jij je verbonden voelen met degene die zegt: ‘het is niet erg.’? Vast niet. Probeer je in te leven in het kind en toets af: ‘je bent verdrietig omdat je net bent gevallen, hé?’. Wil je verder aan de slag met gevoelens en emoties om meer verbondenheid te creëren tussen jou en de kinderen? Bekijk dan zeker ‘De doos vol gevoelens’. 

Wees alert voor de dingen die spelen in het leven van het kind. Is het kind in het weekend naar de zoo geweest? Vraag bijvoorbeeld welke dieren het heeft gezien en met wie het ernaartoe is gegaan. Daarnaast heb je vast ook al wel gemerkt hoe fier kinderen zijn als je hen aanspreekt over een nieuwe trui of broek. Ze voelen dat jij hen hebt opgemerkt en dat je interesse hebt voor wat er bij hen leeft. Deze oprechte interesse laat je een stapje dichter  bij het kind staan. 

Verbondenheid met leeftijdsgenoten 
Dit is voor jonge kinderen niet evident omdat ze nogal gericht zijn op hun ‘ikje’. Net daarom hebben ze jouw hulp nodig om hen te ondersteunen in hun zoektocht naar verbondenheid.

Denk daarbij aan dagelijkse kringmomenten en aanwezigheidsborden waarbij de focus ligt op ‘het samenzijn’ en het genieten van elkaars aanwezigheid. Daarnaast kan je kinderen stimuleren om elkaar te helpen. Het is vaak mooi om te zien hoe de oudste peuters het fopspeen gaan teruggeven aan een baby. Mooi, hé,  die eerste tekenen van zorgzaamheid en verbondenheid. Natuurlijk gebeurt het ook wel eens dat kinderen ruzie maken. Ook dat is de ideale gelegenheid om verbondenheid te stimuleren. Moedig kinderen aan om zelf hun ruzie bij te leggen en compromissen te zoeken.

Verbinden, alleen maar verbinden
Laat het duidelijk zijn: samen genieten, feesten en dansen werkt verbindend. Kijk maar naar de balkonoptredens in Italië. Bij kinderen is dat dus echt niet anders; samen plezier kunnen maken, schept een band.  Als ze dan ook nog eens kunnen terugblikken op groepsmomenten aan de hand van foto’s stimuleer je  de verbondenheid des te meer. 
Of om het met de woorden van Ferre Laevers te zeggen: ‘Link, only link’ (Verbinden, alleen maar verbinden). 

Stay connected

Thaila


Reacties

Populaire posts van deze blog

Hoera, mijn kind verveelt zich! - Els Menu & Greet Herssens

We worden vandaag overstelpt met honderden leuke ideeën waarmee je je kinderen aan het spelen kan zetten. Langs verschillende kanalen worden kinderen dagelijks uitgedaagd om een filmpje te maken, een spel te spelen, een opdracht te vervullen, … kortom zich zinvol bezig te houden. Zolang ze zich maar niet vervelen. Maar het ‘spannende’ van het sluiten van de scholen is er stilaan afgeraakt, het enthousiasme voor als deze uitdagingen raakt bekoeld.  

Als kinderen het gevoel hebben dat ze zich vervelen grijpen ze heel snel naar hun gsm, hun tablet, de computer of nestelen ze zich voor de televisie. Een andere optie is zeuren: ‘ik verveel mij…’, en vervolgens hopen dat iemand anders met een voorstel aankomt. Het is eigenlijk helemaal niet zo vreemd dat onze kinderen zich in deze coronatijd vervelen. Velen van hen hebben het hele jaar door een drukke agenda die dag in dag uit volgeboekt staat. Op school krijgen ze de ene taak na de andere en alle vrije tijd wordt ingenomen door sport, hobby…

Thuis met kleuters in tijden van Corona - Evelien Krijn

Het hele land ligt plat ten gevolge van het coronavirus. De maatregelen zijn ongezien: alles is dicht, scholen bieden enkel noodopvang, ouders werken waar mogelijk van thuis. En zo zitten we opeens drie weken voor de paasvakantie allemaal samen thuis!

Geen extra vakantie, zoveel is duidelijk! Werkbundels werden uitgedeeld, mails met opdrachten verstuurd, onlineplatformen worden ingezet… Maar wat nu met onze kleuters?

Structuur bieden
In de kleuterklas heeft een dag een duidelijke opbouw en een duidelijke structuur. Deze wordt visueel gemaakt aan de hand van een daglijn, zodat kleuters vat krijgen op de dagstructuur. Ook thuis is het zinvol om de dag te structuren en visueel te maken. Vele ideetjes kan je online vinden via Google of Pinterest.
In dit artikel van UCLLkrijg je het advies om de tijd op te splitsen in alleen-tijd en samen-tijd. Wat houdt dat nu precies in?




Alleen-tijd Hoe lang de alleen-tijd kan duren hangt af van je kleuter. Dan gaat het niet alleen om de leeftijd, maar ook h…

Help, hoe motiveer ik mijn leerlingen?! - Nele Van Oosten

Als motiveren niet vanzelf gaat, Beginnen we beter bij het begin, Coronatijden of niet.

Na drie weken afstandsleren zit ik hier met een licht hoera gevoel. Oef, we hebben het gehaald. En toch ook wel: oei, wat zal het na de paasvakantie worden? Intussen weten we dat - als de scholen dichtblijven - er ook  nieuwe leerstof op het programma zal staan. Mij deed het even sidderen, net een beetje m’n draai gevonden en alweer een nieuw appèl: nieuwe leerstof aanbieden én je leerlingen gemotiveerd houden.  Hoe werkt motivatie voor leerlingen dan? Motivatie kent drie componenten en ze zijn universeel: ze gelden dus even goed voor ons als volwassenen. Als we nog een poosje doorgaan, dan is dit abc wellicht een mooie leidraad. 

Uit wat thuis werkt (2 lagereschoolkinderen  en 1 tiener in het secundair) en uit mijn job als onderwijscoach bundelde ik een aantal suggesties.  Bekijk het als een menu, eet niet alles van de kaart,  maar selecteer wat nu het best zou smaken, waar je nu zin in hebt of wat j…