Doorgaan naar hoofdcontent

Verbondenheid: nu meer dan ooit - Thaila Stoffelen

In tijden van de coronacrisis worden we enorm geconfronteerd met de drang naar verbondenheid. Ieder kind, iedere volwassene heeft er immers nood aan. Ieder van ons wil zich verbonden voelen met iets of iemand. Als opvoeder, begeleider, leerkracht of ouder is het belangrijk om dit gevoel ook bij kinderen te stimuleren. Verbondenheid is immers het fundament van waaruit waardevol gedrag wordt bepaald. Willen we bijvoorbeeld werken aan ‘ongewenst’ gedrag, dan staan we voor de uitdaging om te bekijken waar de verbinding niet sterk genoeg is.

De opmerkelijke woorden van Maggie De Block (‘Blijf in uw kot. Ik meen het!’) betekenen dat we onze familie, vrienden en collega’s minder (of zelfs niet) kunnen zien. Veel mensen voelen hun verbondenheid in het gedrang komen en dat merken we! 

Creatieve verbinding
In Italië zagen we overal spandoeken met steunbetuigingen op verschillende balkons verschijnen. Daarna volgde een spontaan samenspel van muziek met de verschillende buren. De verbondenheid is haast voelbaar: buren die elkaar nooit eerder gesproken hebben, maken in tijden van crisis samen muziek. 

Ook hier zijn kinderen en volwassenen op zoek gegaan naar creatieve oplossingen om in contact te blijven met (groot)ouders zonder hen in gevaar te brengen. Allerhande tekeningen en brieven voor bewoners van woonzorgcentra zodat zij zich niet alleen zouden voelen, zijn daarvan het bewijs.  
  
Werken aan verbondenheid in de kinderopvang
Verbondenheid is géén methodiek. Je kan niet simpelweg een aantal activiteiten aanpassen en dan zeggen dat je rond verbondenheid werkt. Verbondenheid gaat verder: het is een houding. Daarom is het echt wel belangrijkrijk om jezelf af te vragen waarom je verbondenheid belangrijkrijk vindt. Wij geven je alvast enkele belangrijke tips. 

Verbondenheid met anderen: andere kinderen, opvoeders, leerkrachten, begeleiders, ouders,...

Het experiment van Harlow (de ijzerenmoederaap versus de badstofmoederaap)  leert ons dat fysiek contact cruciaal is voor de ontwikkeling van elk kind. Door aanrakingen voelen we ons geliefd en verbonden met de ander. In de kinderopvang zijn kusjes en knuffels maatschappelijk dik aanvaard. Op scholen ligt dit vaak al wat moeilijker en is dit zelfs een taboe. Uiteraard is fysiek contact niet de enige manier om je verbonden te voelen met anderen. Gelukkig maar, want in de coronacrisis mogen we elkaar helemaal niet aanraken. Maar hoe laat je dan wel je warmte, empathie en geborgenheid zien aan een jong kind? 

Onderschat non-verbale communicatie niet! Onderzoek toont aan dat we grotendeels ons lichaam gebruiken om te communiceren over hoe we ons voelen. Slechts 9% van die communicatie gaat via gesproken woorden. Lichaamstaal zie je op verschillende manieren: aankijken, (glim)lachen, naar het kind toe buigen, een open houding, op hoogte van het kind, gekke bekken trekken, knipogen, wijzen,...

Uiteraard vullen we non-verbale communicatie aan met gesproken woorden. Het horen van een vertrouwde stem kan al zorgen voor verbondenheid tussen jou en het kind. Stel oprechte vragen aan het kind en wacht op een antwoord. Bij jonge kinderen zijn we sneller geneigd om een antwoord in zijn plaats te geven omdat we denken dat een jong kind nog niet taalvaardig genoeg is. Durf stiltes te laten vallen en blijf het kind aankijken. Zelfs de jongste kinderen zijn in staat een echt gesprek te voeren! 

Erken en benoem wat een kind voelt, ziet en ervaart. Zo zijn we vaak geneigd om - wanneer een kind valt - te zeggen: ‘ach, het is niet erg. Sta maar weer recht.’. We zeggen dit met de beste bedoelingen, maar stel je voor dat jij het bent die valt. Zou jij je verbonden voelen met degene die zegt: ‘het is niet erg.’? Vast niet. Probeer je in te leven in het kind en toets af: ‘je bent verdrietig omdat je net bent gevallen, hé?’. Wil je verder aan de slag met gevoelens en emoties om meer verbondenheid te creëren tussen jou en de kinderen? Bekijk dan zeker ‘De doos vol gevoelens’. 

Wees alert voor de dingen die spelen in het leven van het kind. Is het kind in het weekend naar de zoo geweest? Vraag bijvoorbeeld welke dieren het heeft gezien en met wie het ernaartoe is gegaan. Daarnaast heb je vast ook al wel gemerkt hoe fier kinderen zijn als je hen aanspreekt over een nieuwe trui of broek. Ze voelen dat jij hen hebt opgemerkt en dat je interesse hebt voor wat er bij hen leeft. Deze oprechte interesse laat je een stapje dichter  bij het kind staan. 

Verbondenheid met leeftijdsgenoten 
Dit is voor jonge kinderen niet evident omdat ze nogal gericht zijn op hun ‘ikje’. Net daarom hebben ze jouw hulp nodig om hen te ondersteunen in hun zoektocht naar verbondenheid.

Denk daarbij aan dagelijkse kringmomenten en aanwezigheidsborden waarbij de focus ligt op ‘het samenzijn’ en het genieten van elkaars aanwezigheid. Daarnaast kan je kinderen stimuleren om elkaar te helpen. Het is vaak mooi om te zien hoe de oudste peuters het fopspeen gaan teruggeven aan een baby. Mooi, hé,  die eerste tekenen van zorgzaamheid en verbondenheid. Natuurlijk gebeurt het ook wel eens dat kinderen ruzie maken. Ook dat is de ideale gelegenheid om verbondenheid te stimuleren. Moedig kinderen aan om zelf hun ruzie bij te leggen en compromissen te zoeken.

Verbinden, alleen maar verbinden
Laat het duidelijk zijn: samen genieten, feesten en dansen werkt verbindend. Kijk maar naar de balkonoptredens in Italië. Bij kinderen is dat dus echt niet anders; samen plezier kunnen maken, schept een band.  Als ze dan ook nog eens kunnen terugblikken op groepsmomenten aan de hand van foto’s stimuleer je  de verbondenheid des te meer. 
Of om het met de woorden van Ferre Laevers te zeggen: ‘Link, only link’ (Verbinden, alleen maar verbinden). 

Stay connected

Thaila


Reacties

Populaire posts van deze blog

Paniek! - Marieke Holvoet

Paniek! Mijn derde kleuter moet volgend jaar naar het eerste leerjaar. “Mijn dochter gaat volgend jaar naar het eerste leerjaar en daar zal ze niet klaar voor zijn!” Vanop 2 meter afstand hoor ik de wanhoopskreet van mijn vriendin aan. Ze schat haar ouderschapskwaliteiten heel laag in want de juf gaf reeds opdrachten mee die zij, als niet-perfecte moeder (wie is dat wel?), mooi maar vol schuldgevoel aan de kant heeft geschoven. “Ik kan het niet opbrengen…ik ben al blij als ik eens zelf kook en geen kant-en-klare maaltijd bestel.” De suggesties van de juf om letterkoekjes te bakken, samen paardjesspel te spelen en de letters uit de krant te knippen, werden voor dochterlief heimelijk verzwegen.  Veel ouders zitten in hetzelfde schuitje. En ja, hun kind maakt volgend jaar de stap naar het eerste leerjaar. “Op school leren ze zo veel.” Klopt! Maar de school is er nu even niet. Een andere context vraagt andere manieren van leren.  De schrik slaat zowel ouders als leerkrachten ui

Terug naar de opvang na corona? Da's even wennen! - Laura Van de Voorde

Hoe je de verbondenheid tussen de kinderen en de opvang kan behouden...  Vroeg of laat loopt de coronacrisis op zijn einde en komen al de kinderen terug naar de opvang. Verschillende kinderen zijn natuurlijk al een hele periode niet in de kinderopvang geweest en ook voor de medewerkers zal het weer aanpassen zijn. We zullen dus misschien niet bij ieder kind van een ‘blij weerzien’ kunnen spreken. Het is dan ook belangrijk dat kinderen tijdens hun afwezigheid de ‘feeling’ met de opvang niet volledig verliezen. Maar daarnaast zal er ook opnieuw aandacht moeten zijn voor het ‘wenproces’.  Voor de kinderen die momenteel niet naar de opvang komen, is het belangrijk dat ze op de ene of andere manier toch verbonden blijven met de opvang. Dit kan het opnieuw starten na een langere afwezigheid vergemakkelijken. Maar hoe doe je dit dan? Hieronder zet ik alvast enkele tips op een rijtje.  Nodig de ouders uit voor een ‘raam bezoekje’  Ouders die in de buurt wonen, kunnen eens kom

Mama, waarom gaan we vijf dagen naar school?! - Nele Van Oosten

Waarvan ik droom, stiekem... en nu iets minder stiekem aangezien ik het met jullie deel... Dat deze periode nu nét die springplank tot innovatie kan zijn. Alle evidenties blijken immers plots niet meer zo evident. Deze en wie weet de komende periode dwingt ons om heel nauwgezet en kritisch naar het schoolconcept in al zijn facetten te kijken. Een zestal jaar gelden botste ik als per toeval op een online reportage “Found in the forest”. Als onderzoekconcept hebben ze met ganse gemeenschap uitgezocht wat school eigenlijk is. Hoe zou school eruit zien als je de invulboeken, de leerjaren, de testen en de muren weghaalt? www.foundintheforest.com Helemaal omvergeblazen toen door de simplistische vraag en aanpak: we maken buiten school met de hele gemeenschap. Dat vraagstuk heeft me nooit meer losgelaten en is nog steeds mijn drijvende kracht in alle innovatietrajecten die ik mee mag begeleiden. Anders kijken Laat ANDERS KIJKEN nu net de eerste stap zijn die nodig is i