Doorgaan naar hoofdcontent

Buitenspelen anders bekeken - Veronique Steen & Elisabeth Van Mol

Spelen is iets wat kinderen van nature uit doen, het is hun manier om zichzelf en de wereld te ontdekken. Spelen in de natuur en met natuurelementen legt bij kinderen de basis voor een houding van respect en zorg voor deze planeet.  

De huidige coronacrisis illustreert heel goed de nood hieraan: als we de wetenschappers beluisteren dan heeft deze crisis te maken met de manier waarop de mens omgaat met de natuur en met onze vervreemding ervan.
Laat het duidelijk zijn, we moeten de natuur respecteren. Wij hebben de natuur nodig om te overleven en niet andersom. Om op wereldniveau verandering te realiseren moeten we klein beginnen, bij de kinderen dus.

We geven graag inspiratie mee hoe je aan de verbondenheid tussen kind en natuur elke dag kan meewerken. 

De zintuigen

Je verbindt je vooral met je omgeving door je zintuigen: kijken, horen, proeven, ruiken en voelen.
Buiten kunnen baby’s kijken naar wat er beweegt: bladeren die ritselen in de wind, de wolken die voorbijvliegen, vogels die op de takken van de boom trippelen en dan weer wegvliegen, schaduwplekjes op de muren, de zon die glinstert in een bak water. 
Zet een spiegel schuin in de buurt van een baby terwijl die op z'n buik ligt. Zo maak je het spannend! In de spiegel zien ze immers ook bomen en de wolken.

Maak mobielen voor boven de wipstoel met natuurlijke materialen waar de kleintjes naar kunnen kijken en die ze kunnen aanraken. Dit is wellicht totaal anders dan wat er doorgaans boven hun wipstoel hangt.

Met grotere kinderen kan je op speurtocht gaan. Samen het spoor van een slak volgen, met een loep op zoek gaan naar kriebeldiertjes onder takken of stenen. Zoek verschillende kleuren bloemen en maak er een raamdecoratie mee. Er valt genoeg te ondernemen!

In de natuur vind je dingen die anders aanvoelen door hun textuur, zoals bladeren, noten, dennenappels, mos, nat of droog zand, enzovoort. Het biedt kansen om in gesprek te gaan over tegenstellingen. Hoe voelt het aan? Is het eerder hard of zacht, nat of droog, ruw of glad.  
Ook het weer kan je voelen: de regen maakt je nat, de zon maakt je warm, de wind blaast in je gezicht. 
Hoe vaak kunnen kinderen op hun blote voeten rondlopen? Op het gras lopen met je schoenen of op je blote voeten geeft een andere beleving. Een blotevoetenpad of voelpad creëren is ook een fijne zintuiglijke ervaring.

Bewegen

Naast het inzetten van al je zintuigen is er buiten ook meer ruimte om te bewegen. Als er in de buitenruimte verschillende ondergronden en niveauverschillen zijn, dan is kruipen en stappen een andere uitdaging dan binnen op een glad oppervlak. 

Je kan hindernissen maken en spelmateriaal aanbieden die de grove of fijne motoriek stimuleren. Denk maar aan kleine boomstammen in de grond om over te lopen of om op te klauteren, bezems om bladeren bijeen te vegen, kruiwagens om de bladeren in te laden of emmers vullen in de zandbak.
De buitenruimte
Net zoals binnen kunnen er buiten verschillende speelzones worden gecreëerd. Je kan een plek voorzien waar kinderen kunnen fietsen, maar ook wegkruipplekjes (bv. door een wilgenhut te maken) of een hoekje afgebakend met struiken. 
Natuur is niet afgeborsteld dus plekjes die nog wat ‘wild’ zijn geven mogelijkheden om op ontdekking te gaan, om met stokjes in de aarde te krabben, om beestjes te zoeken onder een boomstammetje of onder stenen, waar er zich plassen vormen na een regenbui waar ze kunnen in springen.

Natuur kan je ook binnenhalen 

Plant samen met de kinderen wat zaadjes of laat de wind binnen door een openstaand raam en kijk samen naar de bewegende linten die je hebt opgehangen. Kijk bij het goedemorgen-moment samen naar buiten en heb het even over het weer. We moeten het echt niet te ver zoeken. Nu is de natuur dikwijls iets geworden waar je naartoe moet gaan in plaats van iets waarin je leeft, elke dag. 
Door de natuur deel te laten uitmaken van de leefwereld van kinderen, wordt het niet meer iets wat je af en toe onder de aandacht brengt maar iets wat in alles verweven zit. Als je hier zelf aandacht voor hebt, zullen de kinderen er ook aandacht voor krijgen. Door te kijken naar de verwondering van kinderen die dikwijls ontstaat uit de eenvoudigste dingen kan je zelf ook terug tot verwondering komen.

Visie

Er zijn mogelijkheden genoeg om met buitenspelen en natuurbeleving aan de slag te gaan. Stel jezelf de vraag welke plaats jullie buitenruimte en het buiten spelen met kinderen krijgt in jullie werking? Wanneer je hier bewuste keuzes in maakt ben je eigenlijk een visie aan het ontwikkelen.
Om je visie kracht bij te zetten kan je ook enkele dingen zelf voorzien, zoals laarsjes of buitenspeelpakjes, waarmee de kinderen onbegrensd (en in alle weersomstandigheden) kunnen ravotten. Uiteraard kan je ook ouders hierin betrekken. Sommigen zullen bij afloop van de opvang, de laarsjes of pakjes misschien wel schenken aan jullie opvang. Zo kan je zelf een reserve opbouwen.


Dit zijn slechts enkele ideeën hoe je verbondenheid kan creëren en natuurbeleving kan binnenbrengen in je opvang. We nodigen je uit om mee na te denken hoe je je binnen- én buitenruimte boeiend en avontuurlijk kan maken.

Veronique & Elisabeth


Reacties

Populaire posts van deze blog

Paniek! - Marieke Holvoet

Paniek! Mijn derde kleuter moet volgend jaar naar het eerste leerjaar. “Mijn dochter gaat volgend jaar naar het eerste leerjaar en daar zal ze niet klaar voor zijn!” Vanop 2 meter afstand hoor ik de wanhoopskreet van mijn vriendin aan. Ze schat haar ouderschapskwaliteiten heel laag in want de juf gaf reeds opdrachten mee die zij, als niet-perfecte moeder (wie is dat wel?), mooi maar vol schuldgevoel aan de kant heeft geschoven. “Ik kan het niet opbrengen…ik ben al blij als ik eens zelf kook en geen kant-en-klare maaltijd bestel.” De suggesties van de juf om letterkoekjes te bakken, samen paardjesspel te spelen en de letters uit de krant te knippen, werden voor dochterlief heimelijk verzwegen.  Veel ouders zitten in hetzelfde schuitje. En ja, hun kind maakt volgend jaar de stap naar het eerste leerjaar. “Op school leren ze zo veel.” Klopt! Maar de school is er nu even niet. Een andere context vraagt andere manieren van leren.  De schrik slaat zowel ouders als leerkrachten ui

Terug naar de opvang na corona? Da's even wennen! - Laura Van de Voorde

Hoe je de verbondenheid tussen de kinderen en de opvang kan behouden...  Vroeg of laat loopt de coronacrisis op zijn einde en komen al de kinderen terug naar de opvang. Verschillende kinderen zijn natuurlijk al een hele periode niet in de kinderopvang geweest en ook voor de medewerkers zal het weer aanpassen zijn. We zullen dus misschien niet bij ieder kind van een ‘blij weerzien’ kunnen spreken. Het is dan ook belangrijk dat kinderen tijdens hun afwezigheid de ‘feeling’ met de opvang niet volledig verliezen. Maar daarnaast zal er ook opnieuw aandacht moeten zijn voor het ‘wenproces’.  Voor de kinderen die momenteel niet naar de opvang komen, is het belangrijk dat ze op de ene of andere manier toch verbonden blijven met de opvang. Dit kan het opnieuw starten na een langere afwezigheid vergemakkelijken. Maar hoe doe je dit dan? Hieronder zet ik alvast enkele tips op een rijtje.  Nodig de ouders uit voor een ‘raam bezoekje’  Ouders die in de buurt wonen, kunnen eens kom

Mama, waarom gaan we vijf dagen naar school?! - Nele Van Oosten

Waarvan ik droom, stiekem... en nu iets minder stiekem aangezien ik het met jullie deel... Dat deze periode nu nét die springplank tot innovatie kan zijn. Alle evidenties blijken immers plots niet meer zo evident. Deze en wie weet de komende periode dwingt ons om heel nauwgezet en kritisch naar het schoolconcept in al zijn facetten te kijken. Een zestal jaar gelden botste ik als per toeval op een online reportage “Found in the forest”. Als onderzoekconcept hebben ze met ganse gemeenschap uitgezocht wat school eigenlijk is. Hoe zou school eruit zien als je de invulboeken, de leerjaren, de testen en de muren weghaalt? www.foundintheforest.com Helemaal omvergeblazen toen door de simplistische vraag en aanpak: we maken buiten school met de hele gemeenschap. Dat vraagstuk heeft me nooit meer losgelaten en is nog steeds mijn drijvende kracht in alle innovatietrajecten die ik mee mag begeleiden. Anders kijken Laat ANDERS KIJKEN nu net de eerste stap zijn die nodig is i