Doorgaan naar hoofdcontent

Ouderbetrokkenheid: wie warmte geeft, krijgt warmte terug. - Ludo Heylen

Elzenhof is een school voor buitengewoon onderwijs. 109 kinderen kunnen er terecht voor het  basisaanbod (vroegere type 1 en 8), voor type 3 of type 9 onderwijs. Het is  een dynamische school die een aantal jaren geleden resoluut heeft gekozen om op een andere manier met de ouders te gaan samenwerken.  Ze spreken zelf van een “mindshift”: ze zijn anders gaan denken over de inbreng van ouders. Om die inbreng van ouder te kunnen garanderen is er vooral vertrouwen nodig. Dat zeggen Anne Broos, Gok-coördinator en Martine Lowet, directeur van de school.

 


Vertrouwen krijgen

Martine: “Vertrouwen winnen betekent ouders beter leren kennen, drempels wegwerken, echt geïnteresseerd luisteren en de deskundigheid van ouders erkennen en omarmen. Ook laten aanvoelen dat de school steeds het beste wil voor hun kind en begaan is met hoe hun kind ontwikkelt. Niet vanuit een belerende houding wel vanuit een open geest met oog voor de bezorgdheden van de ouders.”  Een goede band opbouwen vraagt veel energie en tijd. Maar het rendeert. Ten tijde van corona kwamen 96 ouders op zaterdagmorgen de oefenpakketjes voor hun kinderen ophalen. Ze stonden er elke week en er werd wat tijd gemaakt voor een babbel. Voor 8 gezinnen werden de pakketjes aan huis bezorgd omdat ze zich niet konden verplaatsen. Slechts 4 gezinnen bleven ondanks aanklampend werken niet regelmatig bereikbaar. Dit zijn sensationele resultaten als je bedenkt dat 40% van de moeders geen diploma SO hebben.   

Anne: “Dit bereik je natuurlijk niet van vandaag op morgen. Het is een proces van jaren maar we zijn nu op een punt waar we voelen dat de band met onze ouders sterk is. Dat de school voor hen betekenis heeft en dat ze zich partners voelen van onze school.” “Het zit soms in kleine zaken. “ zegt Martine, “Ik praat vaak dialect met hen. Dan voelen ze zich minder bedreigd. We gaan op zoek wie een goede band heeft met het gezin en kiezen dan voor één vast aanspreekpunt. Het is steeds dezelfde persoon die contact opneemt, die het vertrouwen heeft en ook weet hoe het gezin moet benaderd worden.  In plaats van teksten, maken we informatiefilmpjes. Die zijn veel laagdrempeliger en worden dan ook veel bekeken. ”


Met kleine stappen

Anne: “Een aantal jaren terug hebben we de definitieve shift gemaakt. We wilden anders gaan samenwerken met ouders; we wilden een betere communicatie. We wilden investeren in de relatie met de ouders. We wilden ouders zien als noodzakelijke partners om de ontwikkeling van het kind maximaal te kunnen laten verlopen.”

Welk concrete initiatieven hebben ze ondernomen:

·        In de derde week van september worden ouders uitgenodigd op een informatieve klassenraad. Alle leerkrachten en specialisten die met het kind werken zijn aanwezig en de ouders worden bevraagd als specialist van hun kind. Het is voor ouders een pakkende ervaring te zien dat hun mening evenwaardig meetelt naast de mening van de specialisten. Ze ervaren onmiddellijk dat hun inbreng ertoe doet.

·        Eind september worden alle ouders opgebeld (door de vaste contactpersoon) en gevraagd naar hun beleving en de beleving van hun kind. Het is de bedoeling de communicatie open te houden. Het kan dan gaan over de informatieve klassenraad, opendeurdagen, dagelijkse fait divers,...

·        Er is een schoolkrantje. Het is in eenvoudig taal opgesteld, laagdrempelig en met prenten. Elke editie heeft een opvoedingstip voor de ouders/leerkrachten. De school beseft dat ze met het schoolkrantje nog steeds niet iedereen bereiken.

·        Het is de bedoeling om het oudercomité representatief te laten zijn voor de hele schoolpopulatie. Er wordt heel sterk ingezet om ook kansengroepen vertegenwoordigd te zien in het oudercomité. Dat vraagt extra inspanningen. Mensen worden aangesproken om deel te nemen omdat de school gelooft dat als ouders fier zijn en deel kunnen nemen aan zo’n oudercomité, dit ook afstraalt op het kind. Het lukt redelijk om een goede mix te krijgen in het oudercomité.

·        Oudercafé. Er wordt regelmatig een oudercafé georganiseerd met thee en koffie. Het is de plaats waar ouders hulp kunnen krijgen bij inloggen op computers, bij het vertalen van teksten naar hun thuistaal of andere zaken. Het zijn ook vaak ouders die ouders helpen. Het is een plek waar ouders zich gewaardeerd en welkom voelen. Ook hier wordt nog niet iedereen bereikt maar blijft de school inzetten op het breder bekendmaken van het initiatief.

·        De uitleg van picto’s wordt ook in de eigen taal voorzien zodat anderstaligen makkelijker mee zijn.

·        Ouders maken allerlei zaken voor de kerstmarkt en nemen er graag deel. Anderstaligen voelen zich hier erg door aangesproken en het is altijd een leuke bedoening.

·        Er wordt ook aan ouders gevraagd om iets voor te komen stellen in de klas zoals het maken van een vogelnestje. Veel ouders zijn daartoe  bereid maar leerkrachten maken er nog te weinig gebruik van. Leerkrachten  hebben vooral schrik van de reacties van kinderen bij crisissituaties en de impact daarvan op de ouders. 

·        In het complementenboekje schrijven kinderen complementen over andere kinderen. Ouders krijgen zo ook een ander perspectief van hoe hun kind in de klas ervaren wordt.

·        In corona tijd zijn computers ter beschikking gesteld vanuit de stad voor de kansengroepen. De school heeft geïnvesteerd in het informeren en ondersteunen van ouders en gezinnen  in het gebruik ervan.

·        Smartschool bleek veel te moeilijk voor een grote groep ouders en dus is er op zoek gegaan naar een aangepast systeem van communicatie.

 

Aanklampend werken

Zoals reeds beschreven is ouderbetrokkenheid een kwestie van anders kijken naar ouders. De school vindt dat ze zonder de ouders geen goed onderwijs kan aanbieden. Ze willen het samen doen en dus investeren ze erin. Ouders worden heel vaak opgebeld, altijd met een open blik, met de glimlach al was het maar om te zeggen dat de school er altijd wil zijn voor hun en de kinderen. In corona tijden is het zelfs wekelijks of dagelijks bellen als kinderen niet reageren op berichten of opdrachten. Het is aanklampend werken en duidelijk laten zien: “we laten je niet los!” We willen jou erbij!” “Je bent belangrijk voor ons!” We willen weten hoe het met je gaat!”. Voor de groep anderstaligen was dat aanvankelijk helemaal niet makkelijk maar ook hier zijn belangrijke stappen gezet waar er nu vaste afspraken zijn, waar er hulp is bij computer gebruik, waar de drempels tussen school en gezin steeds vervagen.


Duidelijke communicatie

Ouderbetrokkenheid begint met een positieve communicatie. Veel communicatie naar ouders start met volgende zinnen “Dankzij jullie..”; “Bedankt voor jullie engagement..” ; “We waren blij verrast met jullie opmerking..” “Tof dat jullie elke zaterdag hier staan, dat waarderen we heel erg..” Met andere woorden de inzet van ouders wordt gewaardeerd; verwoord en teruggekoppeld. Het wordt niet als een evidentie beschouwd. Door die waarderende benadering ervaren ouders zich gerespecteerd en groeit het vertrouwen in de school. Ze voelen dat ze belangrijk zijn. En dat is natuurlijk ook zo: ouders zijn de ervaringsdeskundigen van hun kind. Ze brengen een schat aan informatie mee die je nodig hebt om ook in de school dat kind maximaal te laten ontwikkelen.   


Ouderbetrokkenheid loont

Martine: “Een mama heeft spontaan op het secretariaat 50 wenskaarten afgeleverd. Reden: omwille van het feit dat we geen schoolfeest kunnen houden en dan geen inkomsten hebben, heeft de mama met haar dochtertje wenskaarten voor de school gemaakt om te verkopen tijdens de volgende kerstmarkt. En dan ben je dankbaar voor zulke lieve ouders.” Ouderbetrokkenheid loont op vele verschillende terreinen: het geeft de school energie, het geeft de school een gevoel van “goed bezig te zijn”, het geeft warmte, het geeft gedragenheid voor soms ook moeilijke beslissingen, het geeft meer slagkracht om effectiever te zijn.

Ludo Heylen

Reacties

Populaire posts van deze blog

Paniek! - Marieke Holvoet

Paniek! Mijn derde kleuter moet volgend jaar naar het eerste leerjaar. “Mijn dochter gaat volgend jaar naar het eerste leerjaar en daar zal ze niet klaar voor zijn!” Vanop 2 meter afstand hoor ik de wanhoopskreet van mijn vriendin aan. Ze schat haar ouderschapskwaliteiten heel laag in want de juf gaf reeds opdrachten mee die zij, als niet-perfecte moeder (wie is dat wel?), mooi maar vol schuldgevoel aan de kant heeft geschoven. “Ik kan het niet opbrengen…ik ben al blij als ik eens zelf kook en geen kant-en-klare maaltijd bestel.” De suggesties van de juf om letterkoekjes te bakken, samen paardjesspel te spelen en de letters uit de krant te knippen, werden voor dochterlief heimelijk verzwegen.  Veel ouders zitten in hetzelfde schuitje. En ja, hun kind maakt volgend jaar de stap naar het eerste leerjaar. “Op school leren ze zo veel.” Klopt! Maar de school is er nu even niet. Een andere context vraagt andere manieren van leren.  De schrik slaat zowel ouders als leerkrachten ui

Terug naar de opvang na corona? Da's even wennen! - Laura Van de Voorde

Hoe je de verbondenheid tussen de kinderen en de opvang kan behouden...  Vroeg of laat loopt de coronacrisis op zijn einde en komen al de kinderen terug naar de opvang. Verschillende kinderen zijn natuurlijk al een hele periode niet in de kinderopvang geweest en ook voor de medewerkers zal het weer aanpassen zijn. We zullen dus misschien niet bij ieder kind van een ‘blij weerzien’ kunnen spreken. Het is dan ook belangrijk dat kinderen tijdens hun afwezigheid de ‘feeling’ met de opvang niet volledig verliezen. Maar daarnaast zal er ook opnieuw aandacht moeten zijn voor het ‘wenproces’.  Voor de kinderen die momenteel niet naar de opvang komen, is het belangrijk dat ze op de ene of andere manier toch verbonden blijven met de opvang. Dit kan het opnieuw starten na een langere afwezigheid vergemakkelijken. Maar hoe doe je dit dan? Hieronder zet ik alvast enkele tips op een rijtje.  Nodig de ouders uit voor een ‘raam bezoekje’  Ouders die in de buurt wonen, kunnen eens kom

Mama, waarom gaan we vijf dagen naar school?! - Nele Van Oosten

Waarvan ik droom, stiekem... en nu iets minder stiekem aangezien ik het met jullie deel... Dat deze periode nu nét die springplank tot innovatie kan zijn. Alle evidenties blijken immers plots niet meer zo evident. Deze en wie weet de komende periode dwingt ons om heel nauwgezet en kritisch naar het schoolconcept in al zijn facetten te kijken. Een zestal jaar gelden botste ik als per toeval op een online reportage “Found in the forest”. Als onderzoekconcept hebben ze met ganse gemeenschap uitgezocht wat school eigenlijk is. Hoe zou school eruit zien als je de invulboeken, de leerjaren, de testen en de muren weghaalt? www.foundintheforest.com Helemaal omvergeblazen toen door de simplistische vraag en aanpak: we maken buiten school met de hele gemeenschap. Dat vraagstuk heeft me nooit meer losgelaten en is nog steeds mijn drijvende kracht in alle innovatietrajecten die ik mee mag begeleiden. Anders kijken Laat ANDERS KIJKEN nu net de eerste stap zijn die nodig is i